Hoe kleine stappen grote impact kunnen hebben in het betaald voetbal Voetbal is emotie. Beleving. Een avondje uit met vrienden of familie. Daar hoort voor veel supporters ook eten en drinken bij. Vaak en misschien ook wel traditioneel betekent dat: friet, snacks en frisdrank. Maar wat als je als club óók gezonde keuzes wilt aanbieden, zonder daarbij het verdienmodel onder druk te zetten?
Steeds meer betaald voetbalorganisaties (BVO’s) stellen zichzelf die vraag. Niet omdat zij de supporter iets op willen leggen, maar vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid, supporterstevredenheid én strategische ambities. Het project Gezonde Stadions, opgezet door JOGG laat zien dat het kan: stap voor stap, met beperkte risico’s en verrassend veel quick wins.
Over JOGG
JOGG vindt dat ieder kind gezond moet kunnen opgroeien. Daarom helpt ze gemeenten om plannen voor een gezondere omgeving waar te maken en helpen we kinderen en gezinnen die dat nú nodig hebben. In 260+ JOGG-gemeenten nemen lokale teams het voortouw. Landelijk maken ze afspraken en zorgen ze dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt. Ze doet wat nodig is voor échte verandering. Want zonder gezonde jeugd, geen gezonde toekomst.
Waarom gezondere stadions nú relevant zijn
De roep om gezondere alternatieven in stadions komt niet uit de lucht vallen. Recent onderzoek laat een consistent beeld zien:
- Bijna 50% van de supporters vindt het belangrijk dat gezond eten en drinken in en rondom het stadion wordt gestimuleerd en vraagt hier actief naar (KNVB Expertise).
- De gezondheid van het huidige stadionaanbod krijgt een 5,0 van supporters (KNVB Expertise).
- De helft van de bezoekers van sportevenementen is ontevreden over de beschikbaarheid van gezonde opties en de dominantie van fastfood (Markteffect).
Tegelijkertijd is ‘gezondheid’ één van de pijlers van de Eredivisie CV (ECV). Dit thema wordt onderverdeeld in onder andere ‘Gezondere keuzes’ en ‘Gezondere omgeving’. Gezondheid is dus niet alleen een maatschappelijk thema, maar ook een expliciet onderdeel van de koers van het betaald voetbal.
De uitdaging? Hardnekkige aannames doorbreken. Zoals: gezond verkoopt niet, gezond is duur of er is geen businesscase voor. Precies daar richt het project Gezonde Stadions zich op.
Evolutie in plaats van revolutie
Samen met FC Eindhoven, NEC Nijmegen, Roda JC en Fortuna Sittard is JOGG gestart met een reeks pilots. De uitgangspunten zijn bewust pragmatisch:
- Geen rigoureuze ommezwaai van het volledige assortiment
- Geen verbod op frikandellen of friet
- Wel: kleine, slimme aanpassingen, getest in de praktijk
Elke club voert andere pilots uit, monitort de effecten en deelt de resultaten met de andere deelnemers. Zo ontstaat een versneld leereffect, met beperkt risico per club.
Zoals Paul Vredenberg, horecamanager van FC Eindhoven, het verwoordt:
“In gesprek met JOGG beseften we dat gezonder maken van ons assortiment niet ten koste hoeft te gaan van ons verdienmodel en niet ingewikkeld hoeft te zijn.”
Wat werkt wél: quick wins uit de praktijk
De kracht van Gezonde Stadions zit in de concrete lessen. Dit zijn quick wins die direct toepasbaar zijn voor vrijwel iedere BVO:
1. Vervangen werkt beter dan toevoegen
Een extra ‘gezonde optie’ naast het bestaande aanbod toevoegen heeft vaak weinig effect. Vervangen werkt beter:
- Witte tosti → bruine tosti (verkoopt net zo goed)
- Chips → popcorn (ideaal voor kidsboxen)
- Suikerhoudende ranja/frisdrank → suikervrije ranja (hoge marge, zeker bij aanlengen met kraanwater)
2. Dranken: weinig weerstand, geen omzetverlies
Overstap naar Fanta Zero of Capri-Sun Zero heeft geen negatief effect op de afzet
Hard Seltzer blijkt een interessant alternatief voor wijn, met minder calorieën
3. Kleine aanpassingen, groot effect
- Minder of geen zout op friet
- Olie in plaats van traditioneel frituurvet
- Bruin brood standaard, wit brood op aanvraag
Deze aanpassingen zijn vrijwel onzichtbaar voor de supporter, maar leveren direct gezondheidswinst op.
4. Context is alles
- In de winter verkoopt soep op de tribune opvallend goed
- In de businessclub blijkt gratis snackgroente een succes
- Lokale producten werken: een gezond worstenbroodje doet het (in Brabant) beter dan een generieke gezonde snack
Wat (nog) niet werkt - en waarom dat waardevol is
Minstens zo belangrijk zijn de lessen over wat minder succesvol blijkt:
- Fruit verkoopt nauwelijks in het stadion
- Gezonde wraps zijn bewerkelijk en verkopen matig
- Posters bij verkooppunten hebben weinig effect op gedrag
- Een B’tween-reep verkoopt slechter dan een Mars
Ook dit soort inzichten helpen clubs om gerichte keuzes te maken en onnodige investeringen te voorkomen.
Meer dan catering: een strategische kans
Gezonde Stadions gaat niet alleen over eten en drinken. Het raakt aan:
-Maatschappelijke impact en voorbeeldgedrag
-Supporterstevredenheid en keuzevrijheid
-Positionering van de club als moderne, verantwoordelijke organisatie
-Samenwerking met gemeenten, sponsors en maatschappelijke partners
FC Eindhoven heeft inmiddels besloten door te gaan met de succesvolle aanpassingen. Ook NEC Nijmegen en Roda JC hebben uitgesproken dit thema structureel verder te willen ontwikkelen.
Op weg naar een kopgroep in het betaald voetbal
De ambitie reikt verder dan losse pilots. JOGG wil samen met BVO’s en andere stakeholders toewerken naar een grotere groep die:
- Gezamenlijk leert en innoveert
- Praktijkervaring deelt
- Toewerkt naar structureel gezondere stadionomgevingen
Een aanpak die vergelijkbaar is met het succesvolle traject Gezonde Sportevenementen, waarin sportbonden, overheden en partners samen optrokken.
Begin klein, denk groot
Gezonde stadions vragen geen radicale keuzes, maar slimme stappen. De pilots laten zien: gezond en commercieel gaan prima samen.
Hoewel veel afhangt van de clubspecifieke situatie, zoals horeca in eigen beheer of een horecapartner, de grootte van stadion of van het assortiment, kan dit project toch al generieke en laagdrempelige aanbevelingen leveren. Voor BVO’s die zoeken naar concrete invulling van hun maatschappelijke rol, zonder hun kernbusiness uit het oog te verliezen, biedt Gezonde Stadions een kans om vandaag al te beginnen.
Want sport is gezond. En op de tribunes? Daar kan het nét zo goed anders.
Zie jij kansen, wil je meer weten of zelf aanpassingen doorvoeren? Neem dan contact op met expertise@knvb.nl
Terug naar boven
